Ποιά η προέλευση του συστήματος πυκνής ελαιοκαλλιέργειας?
Το σύστημα αυτό αναπτύχθηκε από την εταιρεία Agromillora Iberia και τον οίκο Olint στην Ισπανία, σε συνεργασία με τον ινστιτούτο I.R.T.A. Οι προσπάθειες ανάπτυξής του ξεκινούν από το 1988, με τις πρώτες δοκιμές ποικιλιών σε πυκνό γραμμικό σύστημα. Στις δοκιμές αυτές ελέγχθηκε η καταλληλότητα κάθε ποικιλίας και απομονώθηκαν κλώνοι ποικιλιών που είναι περισσότερο συμβατές με το σύστημα. Ανάμεσά τους και η Ελληνική Κορωνέικη στην επιλογή της I-38. Η εταιρεία Geolivo είναι η μοναδική στην Ελλάδα που αντιπροσωπεύει την Ισπανική τεχνογνωσία του οίκου Olint και Agromillora Iberia, καθώς επίσης είναι εισαγωγέας του μοναδικού πιστοποιημένου πολλαπλασιαστιού υλικού των συμβατών ποικιλιών που παράγονται παγκοσμίως.
Οι ελιές αυτές είναι νάνοι ?
Δεν πρόκειται για νάνες ποικιλίες. Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι πως δεν έχουν υψηλή ευρωστία, δηλαδή είναι περισσότερο ελέγξιμες στο πυκνό σύστημα, αποφεύγοντας έτσι τον συνοστισμό των δέντρων. Για τον λόγο αυτό επελέγησαν κλώνοι παραδοσιακών ποικιλιών με γνωστά χαρακτηριστικά.
Κλώνος σημαίνει μεταλλαγμένο - γενετικώς τροποποιημένο ?
Τα δέντρα αυτά πιστοποιημένα δεν αποτελούν προϊόντα γενετικής μηχανικής ή αλλιώς "μετάλλαξης". Η διαδικασία παραγωγής είναι η εξής : Φανταστείτε πως κόβουμε ένα μικρό κλαράκι από μια ελιά και το βάζουμε σε ειδικό υπόστρωμα προκειμένου να ριζοβολίσει. Το νέο δέντρο που προκύπτει από το μόσχευμα που ριζοβολήσαμε είναι ουσιατικά κλώνος του μητρικού φυτού και φέρει ακριβώς τα ίδια χαρακτηριστικά με αυτό. Επομένως δεν κάνουμε λόγο για μετάλλαξη ούτε για υβριδισμό, δηλαδή διασταύρωση διαφορετικών ποικιλιών.
Τι εννοούμε όμως λέγοντας κλώνος Κορωνέικη ή επιλογή I-38?
Ας υποθέσουμε πως επισκεπτόμαστε κάποιες παραδοσιακές ελαιοκαλλιέργειες μιας συγκεκριμμένης ποικιλίας. Για παράδειγμα της ποικιλίας Κορωνέικη. Θα διαπιστώσουμε πως πολλά δέντρα δεν είναι απολύτως όμοια. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε διάφορους παράγοντες όπως πχ στο έδαφος, σε πιθανές ασθένειες καθώς επίσης και σε φυσικούς γενετικούς παράγοντες. Όπως επομένως όλοι οι άνθρωποι δεν είναι ίδιοι, κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τα φυτά. Ποιά όμως δέντρα από αυτά θα πρέπει να επιλέξουμε ως μητρικά για να παράξουμε το πολλαπλασιαστικό υλικό που είναι συμβατό με το πυκνό σύστημα καλλιέργειας ?
Κατά την αναζήτηση συμβατών ποικιλιών για το πυκνό σύστημα πρέπει να λάβουμε υπόψη τις εξής παραμέτρους:
- άριστη ποιότητα ελαιολάδου
- Μειωμένη ευρωστία ώστε να μην παρουσιάζεται συνοστισμός στα δέντρα
- Ισσοροπημένες ανάγκες σε εισροές, όπως θρέψη και νερό
- Μειωμένη παρενιαυτοφορία
Ανάμεσα σε δεκάδες προσπάθειες επιλογής, η 38η είναι ουσιαστικά εκείνη που είναι περισσότερο συμβατή με το σύστημα. Από εκεί ουσιαστικά προέκυψε και ο κωδικός I-38.
Οι ποικιλίες είναι Ισπανικές ?
Δύο από τις ποικιλίες αυτές είναι Ισπανικές (Arbequina - Arbosana) ενώ μία είναι Ελληνική (Κορωνέικη). Επομένως δεν μιλάμε στο σύνολό τους, όπως έχει γραφεί λανθασμένα στον τύπο, για Ισπανικές ποικιλίες. Η καταγωγή της Κορωνέικης Ι-38 είναι από την Ελλάδα, έχει επιλεγεί κλώνικά από το IRTA και την Agromillora Iberia και πλέον υπάρχουν πιστοποιημένες μητρικές φυτείες στην Ισπανία, απ' όπου προέρχονται τα φυτά που η εταιρεία μας διακινεί. Επομένως δεν μιλάμε για No-name φυτά από κάποιο φυτώριο της Ελλάδας αλλά από τον μεγαλύτερο οίκο παγκοσμίως και με γραπτές εγγυήσεις γνησιότητας και φυτοϋγείας.
Ποιά η ποιότητα Ελαιολάδου ?
Η ποιότητα του παραγόμενου ελαιολάδου είναι άριστη. Δείτε το Link
Η Καλλιέργεια του νέου εντατικού συστήματος είναι συμβατή με τα συστήματα ΠΟΠ - ΠΓΕ ?
Σαφώς και είναι απόλυτα συμβατή μια και σταθεροποιεί σε μία Γεωγραφική περιοχή την παραλλακτικότητα της ποιότητας του παραγόμενου ελαιολάδου εξαιτίας των διαφορετικών τεχνικών και χρόνων συγκομιδής και της ταχύτητας ελαιοποίησης αφήνοντας έτσι τα αμιγώς τοπικά χαρακτηριστικά να επιδράσουν στην διαφοροποίηση της ποιότητας. Δείτε το σχετικό Link με περισσότερες λεπτομέρειες.
Πόσα χρόνια ζουν τα δέντρα σε αυτό το σύστημα ?
Το δέντρο της ελιάς, τόσο στο πυκνό σύστημα όσο και στο παραδοσιακό, είναι αιωνόβιο. Η διαφοροποίηση που υπάρχει συγκριτικά με την παραδοσιακή μέθοδο καλλιέργειας αφορά αποκλειστικά και μόνο στην παραγωγική διάρκεια ζωής. Μέρι σήμερα η παλαιότερη εκμετάλλευση πυκνής γραμμικής καλλιέργειας είναι 17 ετών (2008), στο κτήμα La Boella, ενώ η παραγωγή της φτάνει και μερικές φορές ξεπερνά τα 200 kgr ελαιολάδου / στρέμμα. Φυσικά η έλλειψη γνώσης δημιουργεί πολλές φορές προβλήματα. Το κτήμα αυτό είναι από τα πρώτα που εγκαταστάθηκαν παγκοσμίως. Την περίοδο που έγινε η εγκατάταση, δεν υπήρχε ιδιαίτερη γνώση για το σύστημα. Επομένως, εγκαθιστώντας την ποικιλία Arbequina (που είναι ευαίσθητη στο κυκλοκόνιο) δεν ακολουθήθηκε ο προσανατολισμός Βορά - Νότο καθώς επίσης δεν συγκράτησαν τα δέντρα στο ενδεδειγμένο ύψος, με αποτέλεσμα η εγκατάσταση να αντιμετωπίζει πρόβλημα με κυκλοκόνιο. Επομένως εφιστούμε την προσοχή των παραγωγών πως θα πρέπει να γίνεται σωστός σχεδιασμός πριν την εγκατάσταση καθώς και η σωστή επιλογή της κατάλληλης ποικιλίας / περιοχή.
Στο ίδιο κτήμα εκτιμάται πως τα δέντρα θα πρέπει να ανανεωθούν (με αυστηρό cut-down λίγο πάνω από το έδαφος), μετά το 20ο έτος της ηλικίας τους εξαιτίας της διαταρραχής της σχέσης ξύλου / νεαρή βλάστηση. Κατά την ανανέωση δεν θα προβούμε σε νέα φύτευση δέντρων (δηλαδή εκ νέου έξοδα), αλλά διατηρούμε αυτά που υπάρχουν, κομμένα πολύ κοντά στο έδαφος κι επειδή είναι αυτόρριζα, θα ξεκινήσουν από την αρχή με νέους βλαστούς που θα διαμορφωθούν σε νεαρά δέντρα.
Επομένως απολύτως εσφαλμένα, διάφορα δημοσιεύματα αναφέρουν, χωρίς να υπάρχει επίσημη και τεκμηριωμένη επιστημονική έρευνα, πως η καλλιέργεια αυτή:
1) είναι παραγωγική για μόλις 8 - 10 ή και 15 χρόνια. Ακόμα κι αν αυτό ήταν αληθές και το σύστημα ήταν βιώσιμο μόλις για 10 έτη, στην αξιολόγηση επιστροφής της επένδυσης (R.O.I), εξακολουθεί να φέρνει τα μεγαλύτερα κέρδη και να πλεονεκτεί έναντι οποιουδήποτε άλλου συστήματος (πυκνού ή παραδοσιακού) υπάρχει σήμερα.
2) Επιπρόσθετα, απόλυτα εσφαλμένο είναι και το γεγονός πως μετά το Cut Down για την ανανέωση, θα πρέπει να διαμορφώσουμε πλέον τον ελαιώνα σε παραδοσιακή μορφή. Αυτό θα αποτελούσε τεχνικό και οικονομικό σφάλμα, εφόσον μπορούμε να έχουμε εκ νέου ανανεωμένο τον ελαιώνα στο πυκνό γραμμικό σύστημα και χωρίς το κόστος κτήσης και φύτευσης νέων δέντρων.
Καλούμε την Ελληνική Ακαδημαϊκή Κοινότητα να προσεγγίσει επιστημονικά το σύστημα πυκνής γραμμικής ελαιοκαλλιέργειας, τόσο από Γεωτεχνικής όσο και από Οικονομοτεχνικής άποψης, προκειμένου να μη βρεθούμε ως χώρα γι άλλη μια φορά στο περιθώριο. Δυστυχώς, όταν οι υπόλοιπες ανταγωνίστριες χώρες εκμεταλλεύονται το νέο σύστημα προκειμένου να διαθέτουν στην αγορά, για πρώτη φορά, ειδικά προϊόντα ή αλλιώς ετικέτες ελαιολάδου με μειωμένο κόστος έναντι του παραδοσιακού, στην χώρα μας προσπαθούμε να διεμβολίσουμε οτιδήποτε νέο παρουσιάζεται ... Διαβάστε περισσότερα.
Μήπως οι εισροές που απαιτεί το νέο σύστημα είναι αυξημένες (λιπάσματα, φυτοφάρμακα, νερό) ? / Μήπως μολύνουμε το περιβάλλον ?
Οι εισρροές είναι σημαντικά περιορισμένες σε σχέση με άλλες καλλιέργειες. Συγκεκριμμένα:
1) Λιπάσματα - Θρέψη
- Aζωτο (Ν): 11,7 Kgr / στρέμμα / έτος.
- Φώσφορος (P): 2 - 5 Kgr / στρέμμα / έτος.
- Κάλιο (Κ): 15 Kgr / στρέμμα / 2 έτη. (Paul Vossen - University of California)
Στο σύστημα πυκνής γραμμικής ελαιοκαλλιέργειας δεν εφαρμόζουμε κοκκώδη λιπάσματα. Οι παραπάνω αριθμοί είναι οι ιδανικοί για σταθερή απόδοση και οι μονάδες θρέψης εφαρμόζονται με τη στάγδην άρδευση σε συγκεκριμμένα φαινολογικά στάδια. Επίσης τα λιπάσματα ενσωματώνοντα με την υγρή λίπανση προς το τέλος της κάθε άρδευσης, αποφεύγοντας την απορροή κι έκπλυση. Παρατηρούμε πως οι απαιτήσει σε άζωτο ανέρχονται μόλις στο 35 % των απαιτήσεων του Καλαμποκιού και στο 45 % των απαιτήσεων του βάμβακος. Επομένως, με τη σωστή διαχείριση του θρεπτικού δυναμικού δεν υπάρχει μόλυνση των υπογείων υδάτων.
2) Ανάγκες σε νερό
Στο σύστημα πυκνής γραμμικής ελαιοκαλλιέργειας απαιτούνται 132 κυβικά μέτρα νερού / στρέμμα / έτος (Paul Vossen - University of California), δηλαδή 6 - 7 φορές λιγότερο από το βαμβάκι (στάγδην) και 9 - 11 φορές λιγότερο από το καλαμπόκι (στάγδην). Επομένως οι αυξημένες ανάγκες σε νερό και η συμβολή του συστήματος στην ένταση του προβλήματος της ερημοποίησης, προφανώς δεν ευσταθεί και ισχύει το ακριβώς αντίθετο.
3) Αυξημένες ανάγκες σε καλλιεργητικές φροντίδες - κόστος εργασίας
Στο σύστημα πυκνής γραμμικής ελαιοκαλλιέργειας, ως γνωστών, δεν τίθεται θέμα συγκομιδής με ανθρώπινο δυναμικό. Επίσης το ετήσιο κόστος διαμόρφωσης της κόμης του ελαιώνα ανέρχεται ετησίως μόλις σε 1 ημερομίσθιο ανά 3 - 4 στρέμματα, το οποίο δεν χρειάζεται καν να το λογαριάσουμε στις ετήσιες ταμειακές ροές, επειδή θα μπορούσε να είναι η ατομική εργασία του παραγωγού. Το κόστος διαμόρφωσης των ελαιώνων, στα δύο πρώτα έτη ανέρχεται σε 2 ημερομίσθια / 3 στρέμματα / έτος, μόνο για τα 2 πρώτα χρόνια.
Επομένως το σύστημα πυκνής γραμμικής ελαιοκαλλιέργειας, είναι ιδιαίτερα φιλικό προς το περιβάλλον. Φανταστείτε την εγκατάσταση τετοιων ελαιώνων σε περιοχές του Θεσσαλικού Κάμπου όπου υπάρχει δυνατότητα τέτοιων φυτεύσεων. Η ορθολογικότερη διαχείριση των υδάτινων πόρων καθώς και η συμβολή στον περιορισμό της νιτρορύπανσης θα ήταν σημαντική.
Σε πρόσφατη (2009) ειδική έρευνα του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια για την τρέχουσα κατάσταση των ελαιώνων πυκνής γραμμικής ελαιοκαλλιέργειαςτης Καλιφόρνια (Survey - Super High Density Olive Production in Califormia - Dan Flynn, Robert Mondavi - University of California - UC Davis Olive Center), μεταξύ των άλλων οι παραγωγοί που καλλιεργούν το σύστημα ιεραρχώντας τους λόγους για τους οποίους επέλεξαν την εγκατάσταση του συστήματος ανέφεραν:
α) Το 68% επειδή προσφέρει πολύ ικανοποιητικό εισόδημα
β) Το 14 % για τα οφέλη της ενίσχυσης της βιοποικιλλότητας
γ) Το 9 % για το χαμηλό κόστος παραγωγής
δ) Το 5 % για τις μειωμένες απαιτήσεις νερού
ε) Για διάφορους λόγους το υπόλοιπο 5 %
Επομένως, όσοι γράφουν για αυξημένες απαιτήσεις σε εισρροές και αυξημένα κοστολόγια συντήρησης των ελαιώνων, θα πρέπει να προσαρμοστούν στα πραγματικά δεδομένα των μελετών που έχουν διεξαχθεί από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια ...